به جلسۀ دیگری از دوره آموزش ارزهای دیجیتال خوش آمدید. همانطور که میدانید هر تراکنشی کارمزد مخصوص به خود را دارد. در این جلسه، نوع خاصی از کارمزدها، به نام میکر و تیکر را بررسی خواهیم کرد. با آکادمی کالج پیپس، بزرگترین مرجع تخصصی آموزش و اخبار بازارهای مالی، همراه باشید.
[ez-toc]
تجارت ارزهای دیجیتال رایگان نیست! هنگام خرید و فروش ارزهای دیجیتال در یک پلتفرم معاملاتی که توسط یک صرافی متمرکز (CEX) ارائه میشود، باید کارمزدهای معاملاتی را پرداخت کنید.
بسیار مهم است که با انواع کارمزدهای معاملاتی که صرافیهای ارزهای دیجیتال دریافت میکنند آشنا باشید و نحوۀ عملکرد آنها را درک کنید. بهطور کلی، هنگام محاسبۀ کارمزدها در یک صرافی ارز دیجیتال، کارمزدها بر اساس نوع سفارشی که ثبت میکنید محاسبه میشوند و هنگام اجرا و تطبیق سفارش دریافت میشوند. سفارشات معمولاً به دو دسته تقسیم میشوند:
- سفارشاتی که با کارمزدهای «Maker» شارژ میشوند.
- سفارشاتی که با کارمزدهای «Taker» شارژ میشوند.
کارمزدهای میکر کمتر از کارمزدهای تیکر هستند. هر دو کارمزد بسته به حجم معاملاتی شما در یک بازۀ زمانی مشخص (معمولاً 30 روز گذشته) متفاوت است.
با افزایش حجم معاملاتی شما، کارمزدها بهعنوان درصدی از حجم تجارت شما کاهش مییابند.
در این درس، شما با موارد زیر آشنا میشوید:
- ساختار کارمزدی که صرافیهای ارز دیجیتال استفاده میکنند و بهطور معمول بهعنوان مدل «Maker-Taker» شناخته میشود.
- مفاهیم Maker و Taker.
- کارمزدهای میکر و تیکر چه هستند و تفاوتهای بین آنها.
کارمزدهای میکر و تیکر چه هستند؟
هدف یک صرافی ارز دیجیتال این است که سفارشات مشتریانی که میخواهند رمزارزها را بخرند با سفارشات مشتریانی که میخواهند ارزهای دیجیتال را بفروشند مطابقت دهد.
برای ارائه این خدمت «تطبیق»، صرافی ارز دیجیتال هنگام اجرای سفارش شما (تطبیق با سفارش مشتری دیگر) از شما کارمزدی دریافت میکند.
این کارمزد بستگی به موارد زیر دارد:
- جفت معاملاتی
- حجم معاملاتی شما در یک دوره زمانی خاص
- اینکه سفارش شما Maker یا Taker باشد
اکثر صرافیهای ارز دیجیتال از مدل کارمزد Maker-Taker برای تعیین کارمزدهای معاملاتی برای همۀ سفارشات استفاده میکنند.
مدل Maker-Taker روشی است برای تفکیک کارمزدها بین سفارشاتی که نقدینگی اضافه میکنند (سفارشات Maker) و سفارشاتی که نقدینگی را از بین میبرند (سفارشات Taker).
سفارش Maker چیست؟
اگر سفارشی ثبت کنید که بلافاصله اجرا نشود، بهعنوان Maker در نظر گرفته میشوید؛ زیرا این سفارش نقدینگی را اضافه میکند و کارمزد Maker از شما دریافت میشود. اگر سفارشی ثبت کنید که بلافاصله اجرا نشود، بلکه در «دفتر سفارشات» باقی بماند، شما بهعنوان Maker در نظر گرفته میشوید.
برای اینکه یک سفارش بهعنوان سفارش Maker در نظر گرفته شود:
- سفارش خرید باید به قیمتی کمتر از پایینترین قیمت فروش (یا ask) در دفتر سفارشات ثبت شود.
- سفارش فروش باید به قیمتی بالاتر از بالاترین قیمت خرید (یا bid) در دفتر سفارشات ثبت شود.
سفارش شما به دفتر سفارشات اضافه میشود و زمانی که این اتفاق میافتد، آنگاه شما یک Maker میشوید.
یک سفارش محدود (limit order) یک سفارش Maker است.
یک سفارش محدود که بلافاصله اجرا نمیشود، بهعنوان سفارش Maker در نظر گرفته میشود.
سفارش Taker چیست؟
اگر سفارشی ثبت کنید که بلافاصله اجرا شود، بهعنوان Taker در نظر گرفته میشوید؛ زیرا این سفارش نقدینگی را از بازار میگیرد و کارمزد Taker از شما دریافت میشود.
برای اینکه یک سفارش بهعنوان سفارش Taker در نظر گرفته شود:
- سفارش خرید باید به پایینترین قیمت فروش (یا best ask) در دفتر سفارشات ثبت شود.
- سفارش فروش باید به بالاترین قیمت خرید (یا best bid) در دفتر سفارشات ثبت شود.
سفارش شما سفارشات موجود در دفتر سفارشات را از بین میبرد یا میگیرد. و زمانی که این اتفاق میافتد، شما یک Taker میشوید. یک سفارش بازار (Market Order) یک سفارش Taker است. یک سفارش بازار به عنوان سفارش Taker در نظر گرفته میشود زیرا بلافاصله اجرا میشود.

مثالهایی از کارمزدهای Maker و Taker
مثال کارمزد Taker:
فرض کنید که میخواهید 3 بیت کوین (BTC) با قیمت 30,000 دلار بخرید. حجم معاملاتی شما در 30 روز گذشته 100,000 دلار است.
طبق جدول کارمزد صرافی، شما باید یکی از کارمزدهای زیر را پرداخت کنید:
- کارمزد Maker برابر با 0.15%
- کارمزد Taker برابر با 0.25%
سفارش شما با کارمزد Taker اجرا میشود.
در این مثال، کل هزینۀ سفارش شما برابر با 3 * 30,000 = 90,000 دلار است. شما سفارش خود را بهعنوان یک سفارش بازار ثبت میکنید و بلافاصله پر میشود. چون سفارش شما بهعنوان Taker اجرا شده است، کل کارمزد Taker بهصورت مقابل محاسبه میشود: 90,000 دلار * (0.25 / 100) = 225 دلار
مثال کارمزد Maker:
در این مثال، شما یک معاملهگر بزرگ هستید و فرض کنید که میخواهید 100 بیت کوین (BTC) با قیمت 20,000 دلار بخرید. حجم معاملاتی شما در 30 روز گذشته 10,000,000 دلار است.
طبق جدول کارمزد صرافی، شما باید یکی از کارمزدهای زیر را پرداخت کنید:
- کارمزد Maker برابر با 0.02%
- کارمزد Taker برابر با 0.10%.
در این مثال، کل هزینۀ سفارش شما برابر است با: 100 * 20,000 = 2,000,000 دلار.
حالا، BTC/USD در حال حاضر با قیمت 30,000 دلار معامله میشود؛ بنابراین شما یک سفارش محدود خرید با قیمت 20,000 دلار ثبت میکنید. سفارش شما اکنون در دفتر سفارشات قرار میگیرد. صبح روز بعد، بازار ارز دیجیتال سقوط میکند و بیت کوین کاهش مییابد و سفارش شما پر میشود.
چون سفارش شما بهعنوان Maker اجرا شده است، کل کارمزد Maker بهصورت مقابل محاسبه میشود: 2,000,000 دلار * (0.02 / 100) = 400 دلار
اگر توجه کرده باشید، کارمزد Maker کمتر از کارمزد Taker است. این امر معاملهگران را تشویق میکند تا نقدینگی اضافه کنند. نقطه ضعف سفارشات Maker این است که ممکن است مدتی طول بکشد تا سفارش شما پر شود. اگر شرکتکنندگان در بازار بهتعداد کم حضور داشته باشند، ممکن است سفارش شما در دفتر سفارشات باقی بماند و هرگز پر نشود!
ممنونیم که با ما همراه بودید؛ امیدواریم که در طول این ترم، سرفصلها و مطالب ارائه شده را بهطور تخصصی آموخته باشید. تا ترمی دیگر، خداوند یار و نگهدارتان.


